Buch 
Georgii Agricolae De re metallica libri XII : qvibvs officia, instrvmenta, machinae, ac omnia denique ad Metallicam spectantia, non modò luculentißimè describuntur, sed et per effigies, ...
Entstehung
Seite
473
JPEG-Download
 

LIBER DE CIXVS. 1

m cinerẽ inſpergit luto,& aquam affundens ſcopis uerrit: deinde inijcit ei-nerem cribratũ,& aqua ſic madefactũ, ut niuis inſtar in pilæ iguram forma-ri poſſit: cinis uerò ſit ex quo lixiuiũ aqua percolata fuerit factum, nam alius,quia pinguis eſt, denuo urendus eſſet, ut macer fieret. Eum autem cinerẽ ma-nibus cõpreſſis æquat, catinumq; mediũ uerſus decliuem facit: tum pilo iamqeſcripto ipſum tundit: poſtea duobus pilis paruis, item ligneis, format canaliculum, per quem effluit ſpuma argẽti: una enim manu comprehendit unũ,altera alterũ: utrunq; latum eſt palmũ, craſſum digitos duos, altum pedem.Vtriuſq; manubriũ aliquantum teres ad ſeſquidigitũ minus quàm ipſum latum eſt ſed longum pedes tres: tam uerò pilum q; manubriũ ex uno ligno factum eſt. Mox calceatus inſcendit in catinum,& eum undiq; pedibus calcat:quo modo ſubſidit& fit decliuis. Deinde iterũ eundem tundit pilo magno:tum exuto dextri pedis calceo catini circulũ eo deſignat,& deſignatũ excin-dit lamina ferrea utrinq; curuata, atq; longa palmos tres, lata tòtidem digi-tos: cui ſunt manubria lignea, alta palmum& digitos duos, craſſa item digi-tos duos. Per ea penetrat utrinq; pars laminæ ferreę cuſpidata& ſuperius recuruata. Quidam parte ligneæ bracteæ, cribrũ cingentis, laminæ loco utun-tur. Ea uerò lata eſt tres digitos, utrinq; ad extremũ ſic inciſa, ut manibus te-neri poſſit. Poſtea tundit canaliculũ per quem effluit ſpuma argenti. Ne ue-ro cinis delabatur, aperturam ſaxo, ad hanc formato, obſtruit:ad quod apponit tabellam: cui rurſus ne decidat, trudem opponit:tum cineris alueũ infun-dit, eumq; pilo magno tundit: iterũ deinde iterumq; cinerem inijcit,& eumpilo tundit. Canaliculo facto ſiccum cinerem catino un diq; ſuperinijcit cri-bro, ac eum manibus complanat& atterit: tum madefacti cineris alueos tresin marginem catini circũcirca inijcit,& operculũ demittit. Mox inſcendensin catinum, id undique cinere obſtruit, ne miſtura liquefacta effluat. Deindeoperculi operimẽto ſublato in catinũ carbones alueo inijcit, prunas uerò batillo ferreo:& has quidem etiam per foramina, quæ operculũ in laterib. ha-bet, easq́; eodem batillo adæquat: atq; tantũ laborem& munus duarum horarum ſpacio perficit: tum paruũ truncum ſuperponit laminæ ferreæ, quę interra poſita eſt ſub canaliculo: ea longa eſt pedes tres& palmũ lata poſterio-re parte pedem& palmos duos atq; totidẽ digitos, priore palmos duos,&iterum totidem digitos: at ganen üer t ſaxum, ac ipſi laminã ferreamaſſimilem inferioritin quam conijcit carbonũt alueum bracteis ligneis conte-xtum:inq; eos tot prunas, quot batillo ferreo conijcere poteſt: atque catinusunius horæ ſpacio calefit: deinde conto uncinato, quo detrahit ſpumã argenti, cõmouet reliquias carbonũ. Vncus autem longus palmũ,& latus digitostres habet figurã duorum trian gulorũ: cuius manubriũ ferreum longum eſtpedes quatuor, ligneũ uero, in ferreum incluſum, ſex. Verũ aliqui ſimplicem

contum uncinatiꝭ uſurpant. Poſt horę ferè unius ſpacium rurſus eodem con

to uncinato cõmouet reliquias prunarũ,& batillo eas, quæ in canaliculo ia-

cent, in catinum inijcit. Tum iterum poſt horæ ſpaciũ eodem conto commo

uet prunas: quas ni ita cõmoueat, in catino aliquis nigror manet, atq; ea par-

te uitium facit: utpote non ſatis exiccatus: etenim miniſter cõmouendo uer-

tit prunas ut prorſus cõburantur⸗ beneq́; calefiat catinus: quod ipſum fit tri-

1 bus ho-