Buch 
Georgii Agricolae De re metallica libri XII : qvibvs officia, instrvmenta, machinae, ac omnia denique ad Metallicam spectantia, non modò luculentißimè describuntur, sed et per effigies, ...
Entstehung
Seite
402
JPEG-Download
 

40⁰² DE AE METALLICA

gantur: qualis machina ſic ſe habeat. Truncus quernus humi locetur lonoipedes quinq;, latus& craſſus tres: cuius capſa, in media eius parte priore pa-tens, longa ſit pedes duos& totidem palmos, lata pedes duos, alta palmoʒtres& digitos duos: cuius pars extuberans ſupina exiſtat, lata iaceat in trunco. In eorum medio locetur ſella ænea:cuius pars ſenſim depreſſa& lata pal-mum, ac digitos duos interiecta ſit inter duas maſſas plũbeas, altiorutrinlata palmum, eiſdem ſubiecta. Itaq; tota ſella ſit lata palmos tres& digitosduos, longa pedem, craſſa palmos duos. At ſuper truncum utrinq; ad latuscapſæ ſtatuatur tignum latum& craſſum cubitum: eorum capita ſuperioraaliquantum reciſa includantur in formis trabium domicilij: à trũco ſurſumuerſus ad pedes quatuor,& digitos duos, duo tigna tranſuerſa continenterconiungantur: quorum utrunq; latum& craſſum ſit palmos tres: eorumca⸗-pita intrinſecus reciſa includantur in formis exterioribus tignorum ſtatuto-rum, unaq; cum eis terebrẽtur: in quæ foramina infigantur claui ferrei, ptio-re parte cornuti: quorum alterum cornu ſurſum uerſus ad tignum ſtatutumadigatur, alterum deorſum: poſteriore uerò parte perforati, ut ferreis paxil-lis latis in foramina infixis,& adactis tigna tranſuerſa coercere poſsint: eatgna in medio habeant foramen quadrangulum, quaquauerſus latũ palmostres& ſemidigitum: in quod pilum præferratum immittatur. Ab histignistranſuerſis ſurſum uerſus ad pedes tres,& palmos duos: iterũ eiuſmodi duotigna ſint, habeãtq; foramen quadrangulum in ſe cõtinens idem pilũ: quodquadrãgulum ſit,& longum pedes undecim, latum& craſſum palmos tresEius ferri, longi pedem& palmum, caput longum& latum ſit palmos duos,craſſum ſuperius palmũ& digitos duos, inferius totidem digitos: nam pau-latim fiat anguſtius. Cauda uerò longa palmos tres, lata& craſſa, qua de ca-pite oritur, palmos duos: quò longius ab ipſo diſcedet, etiam fiat angu-ſtius. Superiore parte includatur in pilo perforata, ut paxillus ferreus infgi poſsit: tribus laminis ferreis quadrangulis uinciatur: quarum infima latapalmum ſit inter caput ferri& caput pili: media lata digitos tres deinceps cput pili cingat: à quo ſuprema totidẽ digitos lata abſit digitos duos. Abinfima ferri parte ſurſum uerſus ad pedes duos,& totidem digitos ſit dens qua-drangulus, s pilo pedem& palmum extans, craſſus palmos duos: attamen,cum à pilo diſceſſerit ſex digitos, inferius ad duos digitos fiat tenuiori den-te ſurſum uerſus ad palmos tres, pilum in medio habeat foramen rotũdum:in quod infigatur clauus ferreus, teres, lon gus pedes duos, latus ſeſquidigi-tum: in cuius poſteriore parte caua incluſum ſit manubrium ligneũ longum75 duos& totidem digitos. Is clauus in inferiora tigna tranſuerſa incũ-ens obſtat, ne ipſum, cum res hoc poſtulat, decidat. Axis autem, qui pi-lum attollit, utrinq; habeat binos dentes: qui inter ſe diſtent palmis duobus& digitis tribus:qui ex eo extent pedem& palmũ, ac digitos duos: qui pereum penetrantes paxillis adactis firmentur: qui lati& craſsi ſint palmum acdigitos duos: quorum capita rotũdata tegantur lamina ferrea æque ac ipſilata, utrinq; pedem demiſſa, clauis ferreis ad ea affixa:quæ capita habeant foramina rotunda: in quæ includatur axiculus ferreus per axiculum æneũ pe-

netrans. Illi ab altera parte caput ſit latum, ab altera foramen, in duodiufes3 tu