Buch 
Georgii Agricolae De re metallica libri XII : qvibvs officia, instrvmenta, machinae, ac omnia denique ad Metallicam spectantia, non modò luculentißimè describuntur, sed et per effigies, ...
Entstehung
Seite
25
JPEG-Download
 

EIBEBR SE CVN DVS. 2˙F5elegit ex multis locis unũ aliquem natura aptum ad foſſiones, in uenis ope-ram curamq; ponit: quæ uel aliquo caſu nudatæ corio, ſe nobis oſtendunt,uel abſtruſæ& latentes arte inquiruntur: hoc euenire uulgò ſolet, illud ra-rd: quorum utrunq; explicandum eſt. Aliqua igitur uis ſine hominis indu-ſtria& labore aperit uenas non uno modo: etenim eas cute nudat aut tor-rens, quòd Fribergi argentarijs accidit: de qua re ſcripſi in primo libro Deueteribus& nouis metallis: aut uis uentorũ, cum ea rãdicitus extrahit& extirpat arbores, quæ ſupra uenas creuerunt: aut abruptio ſaxi: monte uerò idipſum abrũpit uel diuturnus& largus imber, uel terræmotus, uel ictus ful-minis, uel uiolenta niuis deuolutio, uel impetus uentorum: Ni Qualis rupes, quam uertice montisAbſcidit impulſu uentorum adiuta uetuſtas.Aut aratio uenas aperit: nam aratro glebas auri exciſas eſſe etiam in Galecialuſtinus memoriæ tradidit: aut ſyluarũ incendium: quod argentarijs Hiſpaniæ accidiſſe ſcribit Diodorus Siculus:& ſatis ſcitũ eſt illud Poſidonij: no-dia germina, argentaria ſcilicet& auraria, efferbuerunt incendio, quo ſyluætõflagrarunt. Quinetiã Lucretius eandẽ rem his uerſibus latius explicauit.Aud ſupereſt, æs atq; aurum ferrumq; repertum eſt,Et ſimul argenti pondus, plumbiq; poteſtas.Ignis ubi ingentes ſyluas ardore cremaratMontibus in magnis, ſeu cœli fulmine miſſo:

Siue qudd inter ſe bellum ſylueſtre gerentes

Hoſtibus intulerant ignem formidinis erg:

diue qudd inducti terræ bonitate, uolebant

Peandere agros pingues:& paſcua reddere rura,

Siue feras interficere,& diteſcere præda.Nam fouea atq; igni prius eſt uenarier ortum,

Quam ſæpire plagis ſaltum, canibusq́; ciere. nQuicquid id eſt, quacunq; è cauſſa flammeus ardor

Horribili ſonitu ſyluas exederat altisAb radicibus,& terram percoxerat igni.Manabat uenis feruentibus in loca terræ

Concaua conueniens argenti riuus& auri,Aeris item& plumbi. 5 5 8Attamen poeta eiuſmodi incendijs tam uenas primò nudatas eſſe, ꝗᷓ to-tum metallorũ opificium initium ſumpfiſſe cẽſet. Aut deniq; uenas reſeratalia quæ pid uis: etenim equus, ſi huic narrationi fides habenda eſt, Goſela-riæ uenam plumbariã ungula aperuit. Iſtis igitur modis fortuna nobis ue-nas largitur. Arte autẽ occultas& reconditas ſcrutamur, obſeruãtes primdòſcaturigines fontiũ, quæ à uenis longè abeſſe non poſſunt, quòd ex ipſis earum aqua emanet: deinde fragmenta uenarũ, quæ torrens ex terra eruit, longinquitas uerò temporis aliquã eorum partem rurſus obruit terra: uerumeiuſmodi fragmenta ſi ſupra terram iacuerint, aut ſint læuia, uenæ ab ipſisplerunq; abſunt longius, qudd torrens extracta procul à uenis abripuerit,& dum ea propelleret læuia fecerit, ſin in terra infixa, uel aſpera fuerint, ad

ä c uenas

Ser

*