2 6 DE RE METALLICA
uenas propius adſunt. Situs etiã conſiderandus, nam is in cauſa eſt quòd&uenæ magis aut minus terra obruantur,& fragmenta longè aut minus lon-e protrudantur: uenis autẽ iſto modo inuentis fragmenti nomen impone
re metallici ſolent:tum uenas ſcrutamur obſeruãtes pruinas, quibus omnesherbæ cãdicant: his exceptis quæ creſcunt ſupra uenas, quippe quæ ex ſeſeemittunt exhalationẽ calidã& ſiccam, quæ humidæ concretionẽ impedit,quocirca tales herbæ magis aquis madent, q; pruinis cãdicant, quod omnibus locis frigidis cernere licet, anteaq́; ad iuſtam magnitudinem herbæ peruenerint, ut Aprili& Maio menſibus: aut cum iam fœnum ſerotinũ, quodcordum appellant, falcibus deſectũ fuerit, ut menſe Septembri. Quo igiturloco herbæ humidæ non congelant pruinis, ſubeſt uena: quæ ſi ſpiraueritualdè calidum, ea terra fert herbas humiles& coloris nõ uiui. Poſtremò ar-bores quarũ folia tempore ueris ſubcærulea uel liuida ſunt: rami inprimisſuperiores infecti nigrore aut aliquo alio colore nõ naturali: ſtipites bifidi& ſimiliter, atq; rami nigri uel diſcolores: ea namq; opera efficiunt ualdeè calidi& ſicci halitus: qui ne radicib. quidem arborũ parcunt, ſed eas aduren-tes, prorſus infirmas reddunt. Qua de cauſa uis uentorũ frequentius extir-pat eius generis arbores q; reliquas: uenæ autem emittunt halitus. Quo igitur loco multæ arbores longo quodã ordine diſpoſitæ alieniſſimo tempo-re amittunt uiriditatẽ& nigreſcunt, aut diſcolorantur, crebroq; ui uentorũdantur ad caſum, ibi ſubeſt uena. Quin cum item longo quodã ordine, quoſe uena tendit, aliqua herba uel aliquod fungi genus creſcit: quibus interuenia, aut interdũ aliæ etiam uenæ proximæ carent. Atq; iſtis modis naturaliter uenæ poſſunt inueniri. Porrò de uirgula furcata inter metallicos multæ& magnæ contentiones ſunt, nã eam alij aiunt in uenis inueniendis ſibi maximo uſui eſſe, alij negãt. Qui tractationẽ& uſum uirgulæ probant, eorumalij primò furcã cultro reſecant colurnã: quam præ cœteris ad uenas quæ-rendas idoneam eſſe cenſent:præſertim ſi corylus ſupra uenam aliquam creuerit: alij pro uarietate metalli diuerſis uirgulis ad uenas inquirendas utun-tur: etenim coryli uirgulas adhibent ad uenas argenti: fraxini, ad æris: piceaſtri, ad plumbi, maximè candidi:ex ferro uel acie ferri factas, ad auri:deindeutriq; uirgulæ cornua manibus prehendentes pugnos faciunt: neceſſe au-tem eſtut digiti compreſſi ad cælum ſpectent, utq; uirgula erigatur ea par-te, qua cornua coeunt: tum huc& illuc paſſim per locos montoſos uagan-tur:itaq; dicunt ſimul atq; ſupra uenam pedem poſuerint, ſtatim uirgulamuerſari& uolui, ſibiq; prodere uenam: ubi pedem retulerint,& ab ea diſceſ-ſerint, rurſum uirgulam immobilẽ manere. Ver, ut ipſi aſſerunt, cauſa mo-tionis uirgulæ eſt uis uenarũ: eaq; interdũ tanta eſt, ut arborum, prope ue-nas creſcentiũ, ramos ad ſe flectat. Contra qui uirgulã nulli uiro bono gra-uiq; uſui eſſe poſſe dicunt, hi uim uenarũ iccirco motionis eius cauſſam eſſenegant, quod omnibus non ſoleat moueri, ſed iſtis tantũmodo, qui cantio-nibus aut aſtutijs utuntur: uim præterea uenarũ negant ad ſe trahere ramosarborum, ſed exhalationem calidam& ſiccam aiunt eos efficere contortos.Ad quæ iſti reſpondent: quòd uis uenarum uirgulam, cum quidam è me-tallicis aut cæteris hominibus eam tenent in manibus, nõ uertat, in cauſa eſthominis