76 DE RE METALTLIeAquere& flectere: nam niſi rurſus, ut primò cœpit, recta uel deuexa deſcen-derit in terram, amplius metallum non fundit: atq; tametſi rurſus ita deſcen-derit, tamen ſæpenumero infœcũda manet. Fibræ quoq; ſubdiales grauidæmetallis perſæpè foſſores fallunt: etenim infra eas nihil metalli inueniunt. Atque etiam cõmiſſuræ ſaxorum inuerſæ in malis numerantur ſignis. Solidasautem uenas omnes, ſi dederint clara bonitatis indicia metallici excindunt:ſimiliter cauernoſas, præſertim cùm aut uenæ priuſꝗ cauernæ in eorũ conſpe-ctum uenerint, metallorũ fuerint fœcũdæ: aut cauernæ fuerint paucæ& par-uæ. At uacuas uenas, per quas aquæ manant, ſi non detulerint uel eructaue-rint metallorũ ramenta, non fodiunt: rarò uerò etiam uacuas, qᷓ carent aquis,q; plerunq; ſolũ pyriten omnis metalli expertem, aut ſubtilem materiam ni-gram& mollem, quæ lanugini ſimilis eſt, in ſe contineant. Sed fibras metallidiuites fodiunt, uel eius expertes interdũ uenarum, ꝗᷓ propè uenæ principa-lis tectum aut fundamentũ ſunt, inquirendarũ gratia. Atq; fibrarum& uenarum hæc ferè ratio eſt: nunc uideamus materiã metallicam: qᷓ reperitur in ca-nalibus uenæ profundæ, dilatatæ, cumulatæ:& in his omnib. uel cohærens& continuata, uel diſperſa& per eas fuſa, uel uentris figura extuberans, ueletiam in uenis aut fibris à uena principali ortis, quaſi in ramis ſparſa. Sed hæuenæ& fibrę ſunt breuiſſimæ: nam poſt paruũ ſpacium nuſq; prorſus apparent. Materia autem metallica ſi pauca nobis occurrit, indiciũ eſt: ſin multa,non indiciũ, ſed ipſum cuius gratia ſcrutamur terram. Verũ cum foſſori, quiuenã aperuit, mox ſe oſtenderit metallũ purum aliaue res foſsilis: aut metallimateria diues, uel pauperis magna ubertas& copia extiterit, abiecta omnicunctatione ibidem fodiet puteũ. Qudd ſi in alterutro latere ipſi apparueritmateria copioſior aut melior, ad id declinabit foſsionem. Purũ autem ſæpèinuenitur aurum, argentũ, æs, argentũ uiuum: minus ſepè ferrum& plumbũcinereũ: uix unq; plumbum candidũ& nigrum. Attamen lapilli nigri& cæ-teri non multũ à plumbo candido puro, quod ex eis cõflatur, diſtant: atqueoptimus lapis plumbarius, ex quo plumbũ nigrum conficitur, parum ab eometallo differt. Deinde ſi auri materia nobis cenſenda fuerit, poſt aurum purum inprimis rude, ſiue in luteo uiride ſit, ſiue luteum, ſiue purpureũ, ſiue ni-grum, ſiue foris rubrũ, intus aurei coloris, in diuitis numero ponendũ eſt, ꝙaurum pondere ſuperet lapidem uel terram: tum omnis uena auri, cuius cen-tum libræ in ſe plus q; tres uncias auri cõtinent: quanq; enim pauca auri pottio ineſt in terris uel lapidibus, tamen precio exęquat reliqua metalla magnipõderis. Cæteræ uerò uenæ auri omnes in loco pauperis materiæ haberi debent, q terra uel lapis nimiũ præponderet auro: ſed quæ uena comprehen-dit argenti portionẽ maiorem q; auri, ea rarò diues eſſe ſolet. Terra autem ſi-ue ſicca fuerit, ſiue uda nõ rarò abundat auro: ſed in ſicca plerunq; plus ineſtauri ſi aliquã habuerit ſpeciem excoctæ in fornacibus, aut bracteolis magni-tidi ſimilibus non caruerit: hi quoq; ſucci concreti aurũ in ſe cõtinere ſolentn cæruleum, chryſocolla, auripigmentũ, ſandaraca: quin idem aurum purũ uelrude modò multũ, modò paucum ſilicis, lapidis fiſsilis, marmoris glareæ in-hæret: atq; etiam lapidis, qui facile igni liqueſcit, maximè ſecũdi generis: qunonnunquã ita cauernoſus eſt, ut exeſus eſſe uideatur: in pyritis deniq; inela aurum: