10 DE ARE METALLICA

Sed cum iam menſor ſingulis cuniculi angulis diligenter obſeruatis tan-tam eius partem dimenſus fuerit, quantam dimetiri debuit, ſub dio in æqua-ta planicie rurſus ſingulis angulis non minori diligentia obſeruatis, eodemmodo dimetitur: atq; primò ad quenq; angulum, prout triãguli ratio& arshoc poſtulant, rectum funiculum, tanquàm lineam, adij cit. Deinde funiculũ,per deuexam montis partem aſcendentem, ſic obliquè extendit ut inferioricapite prius huius recti funiculi caput attingat: tum tertium funiculum ſimiliter recta,& quidem ſic in ſuperiori ſuo capite ſuperius ſecundi funiculi ca-put contingat, inferiori poſterius primi funiculi. Tertij autem funiculi longitudo altitudinem putei, ut ſuprà dixi, demonſtrat ſimul& partem cuniculiad quam putei foſſa depreſſa pertinget. Si uerò ad cuniculum puteus unusuel plures per intermedias foſſas latentes& puteos pertinuerint, menſoraproximo, qui ſub dio eſt, orſus, breuius& citius altitudinem fodiendi putei

dimetitur, quam ſi ordiatur ab ore cuniculi. Primò autem interuallũ ſubdia-

le, quod eſt inter puteum effoſſum& effodiendum metitur: tum omniumputeorum, quos metiri oportet, obliquitatem,& omnium foſſarum laten-tium, quibus quodam modo coniunguntur, longitudinem uſque ad cuniculum. Poſtremò cuniculi partem, atq; his omnibus ritè factis altitudinem pu-tei& locum cuniculi, ad quem puteus pertinebit, demonſtrat. Sed interdum

ibi puteus rectus admodũ altus fodiendus eſt, ubi prius eſt obliquus:& qui

dem iccirco ut onera machinis directo ſurſum ſubleuari& extrahi poſsint:ſub dio certè ea, quam uerſant equi: intra terram eadem& ijs quas impetusaquarum circumaàgit: itaq; talem puteum ſi neceſſe fuerit fodere, menſor primo cochleam ferream uerſando in ſuperiorem ueteris putei partem infigit:atq; ab ea funiculum demittit uſque ad primum angulum, ubi rurſus infigitcochleam, rurſusc; demittit funiculum uſq; ad ſecũdum angulum. Id autemiterum ac ſæpius facit,& quidem uſque eò dum funiculus ad imum puteumpertineat. Deinde ad quamq; funiculi partem inferius applicat hemicycliũ,& ſemicirculũ ceratum prope quamq; lineam, quam ligula demonſtrat, punit,& numero, ne perturbetur ordo, ſignat: tum ſingulas funiculi partes altero funiculo, ex philyris tyliæ facto, dimetitur: poſtea cùm ex puteo redijt, ſe-cernit ſe ab alijs& puncta ex hemicyclij ſemicirculo cerato transfert in ali-quem orbis circulum, item ceratum. Poſtremò funiculis in æquata planicieextentis angulos, ut trianguli ratio hoc poſtulat, metitur: ac docet qua partefundamenti, qua tecti ſaxa excindenda ſint ut puteus rectà deſcendat. Quddſi menſor fodinæ dominis oſtendere debeat locum foſſæ latentis uel cuniculi, in quo puteus etiam ſurſum uerſus fodiẽdus ſit ut citius perforetur, ab in-feriore foſſa latente uel cuniculo dimetiendi initiũ facit ſpacio ferè unius an-guli ultra eum locum, ad quem putei foſſa depreſſa pertinget: ubi eam foſ-25 latentem uel cuniculi partem uſque ad priorem puteum, qui ab ipſa adſuperiorem pertinet, dimenſus fuerit, eius quoq; putei obliquitatem hemicyclio uel orbe ad funiculum applicato metitur. Deinde ſimiliter ſuperioremloſſam latentem& obliquitatẽ putei, qui in ea foditur& ſurſum uerſus per-

forandus ſit: tum iterum in æquata planicie funiculis omnibus extentis,&

quidem ultimo ſic ut ad primum funiculum pertingat, metitur: atq; ex ea di-menſione

eee e ee