Buch 
Georgii Agricolae De re metallica libri XII : qvibvs officia, instrvmenta, machinae, ac omnia denique ad Metallicam spectantia, non modò luculentißimè describuntur, sed et per effigies, ...
Entstehung
Seite
103
JPEG-Download
 

dee meer redest der be

11ER GIN Ts. 103

menſione cognoſcit quo loco foſſæ latẽtis uel cuniculi ſurſum uerſus fodien

dum ſit,& quot uenæ fodiendæ paſſus reſtent, ut puteus perfodi poſsit. Di-xi de priori dimetiẽdi ratione, nunc dicam de altera. Cum una uena propiusad alteram accedit,& earum diuerſi ſunt poſſeſſores, qui nuper uenerunt inpoſſeſſionem ſiue cuniculũ, uel foſſam latentem agant, ſiue puteum fodiant,in ueterum dominorũ quadratum nullo iure inuadunt, aut inuadere uiden-tur: quocirca hi plerunq; ius ſuum repetunt, aut perſequuntur iudicio. Sedmenſor uel ipſe controuerſiam inter dominos dirimit, uel arte ſua iudices in-ſtruit ad decernendum, ut alter ab alterius metallo manus abftineat. Itaq; primd utriuſq; partis fodinas metitur funiculis canabinis& ex philyris tiliæ fa-ctis:& ad eos orbe, uel inſtrumento, cui index eſt, applicato punctis notatpartes, in quas extenduntur. Deinde funiculos in æquata planicie exctendit:tum ab ea parte, cuius domini ſunt in antiqua quadrati poſſeſſione orſus al-teram uerſus, ſeu in uenæ tecto ſeu in fundamento fuerit, tranſuerſarium funiculum rectd ſecundum ſextam inſtrumenti, cui index eſt, partem tendit ſpa-cio paſſuum trium& dimidij: atq; ueteribus dominis ſuum tribuit. Quod ſiutrunq; unius uenæ latus in duobus cuniculis uel foſſis latentibus aduerſisfodiatur, menſor prius expendit inferidrem cuniculum uel foſſam latentem,poſterius ſuperiorem,& conſiderat quantum uterq; paulatim altior factusſit: utrinq; autem uiri robuſti funiculos extentos ſic manu comprehendunt& tenent, ut nihil remittãt: utrinq; menſor perticas, longas paſſum dimidiũ,funiculis ſupponit:& poſteriori quidem parte bacillum breue, quoties eo ſibi opus eſt, perticæ: ſed quidam ad perticas funiculos, ut minus uacillent, alligant. Libram uerò menſor, ut certius utrinq; expendere poſsit, ad mediũ fu-niculum appendit: atq; ex ea re cognoſcit utrum alter cuniculus magis q; al-ter, ſimiliter altera foſſa latens magis q; altera aſſurrexerit. Deinde utrinque

obliquitatem puteorũ metitur, ut utrinq; eorum rectitudinem habere poſ-

ſit. Tum facile perſpicit quot paſſuum ſpacium perfodiendũ reſtet. Cunicu-lus autem quiſcq; ut dixi, centum paſſuum ſpacio altior uno paſſu fieri debet.

1 4 libræ