ii.
mo
to
LIBER SEP⁰TIM VS. 185
experiendas uel excoquendas pręter plumbũ nobis opus eſt. Etenim ſi fue-rit purpureus, eſt optimus,& uenæ plerunq; non indigens ſingularis alicu-
ius additamẽti, ſi cæruleus, ad eas adijci debet panis ex pyrite uel alio quo-dam lapide æroſo conflatus: ſi luteus, ſpuma argenti& ſulfur:ſi ruber, uitrirecrementum& ſal: ſi uiridis, panis ex æroſis lapidibus conflatus,& ſpumaargenti& uitri recrementum: ſi niger, ſal liquefactus, uel ferri recrementum& ſpuma argenti, atq; ſaxum calcarium candidum:ſi candidus, ſulfur& fer-rum quod uitio æruginis infeſtatur: ſi in uiridi candidus, ferri recrementum& arene à lapidibus facile liqueſcentibus reſolutæ: ſi media eius pars luteafuerit& denſa, extimæ uerò uirides, eœdem arenæ& ferri recrementũ. Ve-rum color fumi non modo nos docet de remedijs, quæ cuiq; uenæ ſunt ad-hibenda, ſed etiam ferè de ſuccis concretis cum ea permiſtis, qui talem fumũemittunt: nam plerunq; cæruleus ſignificat uenam cæruleo eſſe infectam: lu-teus auripigmento:ruber, ſandaraca: uiridis, chryſocolla: niger, bitumine ni-gro: candidus, candido: in uiridi candidus, eodem cum chryſocolla permi-ſto:cuius media pars eſt lutea& extimæ uirides, ſulfure. Quanquam terræaliæq; res foſsiles cum metallis permiſtæ, interdũ aſsimilem fumũ emittunt:Quod ſi uenæ participes fuerint ſtibij, ad eas adijcitur ferri recrementum: ſipyritæ, panis ex lapide æroſo cõflatus,& arenæ à lapidibus facilè liqueſcen-tibus reſolutæ:ſi uenæ ferri, pyrites& ſulfur: ut enim uenæ cum ſulfure per-miſtæ additamentum eſt ferri recrementum, ita contra auri uel argenti ue-næ, ferri uena infectæ, à qua non facile ſeparantur, ſulfur: ſed etiam arenæ alapidibus facile liqueſcentibus reſolutæ. Sal autem artificioſus ad uenas ex-periendas aptus multis modis conficitur: primò ex paribus portionibus a-ridæ uini fecis, aceti, hominis urinæ ſimul decoctis donec in ſalem uertan-tur. Secundo item ex paribus portionibus cineris, quo infectores lanarumutuntur, calcis, aridæ uini fecis purgatæ, ſalis liquati: etenim ſingulorum li-bra conijcitur in hominis urinę libras uiginti. Deinde omnia decocta ad tertias colantur: tum ad reſiduum ſalis non liquati libra adijcitur,& eiuſdẽ un-cię quatuor, atq; lixiuij libris octo ſuperfuſis ſimul in olla, argenti ſpuma in-trinſecus obducta, coquuntur uſq; dum exiccata ſal fiant. Tertiò ſic confici-tur: ſal non liquatus,& ferrum, quod rubigine infeſtatur, inijciuntur in uas:quod hominis urina ſuperfuſa operculo tegitur, ac triginta diebus reponi-tur in loco tepido:poſtea ferrũ urina lauatur& ſeponitur, reliqua uerò tan-diu coquuntur quoad in ſalem mutantur. Quarto, ſal artificioſus hoc modofit. In lixiuio ex calcis& cineris, quo infectores lanarũ utuntur, paribus por-tionibus facto, pares portiones ſalis, ſaponis, aridæ uini albi fecis, halinitricoquuntur uſq; ad eum finem dum in ſalem abeant: is ramentum lotura col-lectum miſtum, liquefacit. At halinitrũ iſto modo præparatur, ut ad uenasexperiendas aptum ſit: ipſum in ollam, argẽti ſpuma intrinſecus obductam,inijcitur,& lixiuium ex calce uiua factum ſæpius ſuperfunditur& coquituruſque dum ignis id conſumat. Quod ſi halinitrum non inflammatur igni àquo ipſum ſal, ex lixiuio, quod calcem combibit, ortus, tuetur, præparatumeſt. Sed in primis laudantur ſequentes compoſitiones, quæ omnem uenamexcoquunt, quam ardor ignis difficulter diſſoluit& diffundit:quarum unae 5 Toni